Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam263
Toplam Ziyaret935446
İnanç ve Ahlak


İnanç ve Ahlak
Ahmet Altan

“EĞER HİÇBİR CEZA OLMASAYDI GENE DE SADECE ALLAH'IN RIZASINI KAZANMAK İÇİN ONUN YOLUNDA YÜRÜR MÜYDÜN, SADECE SENİ YARADANI UTANDIRMAMAK İÇİN O'NUN SANA ÖĞRETTİĞİ AHLAKA UYAR MIYDIN?”

Sanırım ben dine, dindarlarımızın en azından bir kısmından daha fazla önem atfediyorum.

Çocukların dini öğrenmesinde değil, dini öğrenmemesinde asıl tehlikenin yattığı kanaatindeyim.

Asıl “eksik dindarlığın” çok tehlikeli olduğunu düşünüyorum.

Marksizm’i bilmeyen solcu da, dinini bilmeyen dindar da beni hep korkutur, ikisi de büyük bir “kendini beğenmişliğe”, kendisine benzemeyeni küçümsemeye ve faşizme götürür insanı.

İster inançlı olun ister benim gibi bir inançsız, Allah’ın insan zihninde ve ruhunda yerleştiği yerin büyüklüğü, O’nun söylediklerinin hayattaki karşılığı, ahlakı, dürüstlüğü, vicdanı, adaleti insanlara anlatması ve insanlardan her şeyden önce bunları talep etmesi, ışığının hep buraları aydınlatması, gidilecek yol olarak bunları göstermesi, gösterişi günah kabul etmesi dinin önemini gösterir herkese.

İnançsız biri bu değerleri reddedebilir mi?

Bu konularda inançlı olanla olmayanın farkı, inançlıların bu yolda büyük bir kudretin desteğiyle yürüdüklerine inanmalarının onlara verdiği manevi güçtür.

Bu, bir toplum için önemlidir.

Dinin birinci basamağı Allah’la kul arasındaki ilişkidir benim için.

O basamak sağlam değilse ondan sonrakiler gitgide çürükleşir.

Allah’la kul arasındaki ilişkiyi belirleyen asıl soru da şudur bence, “Eğer hiçbir ceza olmasaydı gene de sadece Allah’ın rızasını kazanmak için onun yolunda yürür müydün, sadece seni yaradanı utandırmamak için O’nun sana öğrettiği ahlaka uyar mıydın?”

Bu soruya “evet” diyecek hiçbir dindar kendi çıkarı için yalan söyleyemez, buna “evet” diyen hiçbir dindar başkalarının acılarına arkasını dönemez, buna “evet” diyecek hiçbir dindar gösterişe sapamaz, tevazudan uzaklaşamaz, adaletsizlik karşısında sessiz kalamaz.

Bu kadarını bilebilmek için din âlimi olmaya gerek yok, bu kadarını ben bile biliyorum.

Dine göre Allah’tan öncesi yoktur, kâinatta ne varsa O’ndandır, kâinatta ne varsa O’nun yarattığıdır.

Eğer dindarlar çocuklarına dini her yönüyle öğretse, onlara “tasavvuftan” bahsetse, “her insanın” kıymeti, Allah’ın yeryüzüne kendi kudretinden yansıttığı “fanilerin” her birinin kutsal değeri o çocuklar tarafından bilinir, bu bilgiyle dindar olur, bu bilgiyle o “yolda” yürür.

İnancın temeli “korku” değil, kendisini yaradana duyulan büyük sevgi, minnet ve bağlılık olur.

İnsan sevdiğine kendini beğendirmek ister, din senin için bir “Allah sevgisi” olduğunda korktuğundan değil, sadece O’na kendini beğendirmek, O’nun yakınında durabilmek için O’nun söylediklerine uyarsın.

O vakit, “öz” senin için her türlü şekilden daha büyük önem kazanır.

Bu “sevgideki” samimiyet sana büyük bir güven verir.

O samimiyetin O’nun tarafından görüleceğini bilirsin.

En büyük korkun “samimiyetten” uzaklaşmak olur.

Bu samimiyetten uzaklaştığında O’nun sevgisini kaybedeceğinden korkarsın ki bence bir dindar için cehennemden daha büyük korku bu “sevgiyi” kaybetme korkusu olur.

Dindarlar “Allah korkusu” dediklerinde ben “cehennem korkusunu” anlamam, ben “O’nun sevgisini kaybetme korkusunu” anlarım.

Kendisini, kendini yaradana böyle yakın hisseden birinin davranışları nasıl olur peki?

Bu sevgisini “herkese” gösterip, herkese kanıtlamaya mı uğraşır yoksa bu “sevginin” O’nun tarafından görüleceğine duyduğu güven ve olgunlukla mı davranır?

Ben, “cevapları” bırakın sadece bu “sorularla” yetiştirilecek dindarların bile vicdandan, dürüstlükten, adaletten bir nebze sapamayacaklarına eminim.

Bu konuları konuşmayı seviyorum ben, ortada görünür hiçbir neden olmasaydı da bunları konuşmak isterdim, din âlimleri bana bilmediklerimi anlatsın isterdim.

Ama bütün bunları konuşmamızı gerektiren “nedenler” de var.

Bu nedenlerden en önemlisi bugün ülkemizde “dindarların” iktidara sahip olmaları.

Ayrıca “dindarlıklarının” görünmesine de beni şaşırtacak kadar çok önem veriyorlar.

“Görünmezi görene” inanan birinin “görünürlüğe” bu kadar önem vermesi de beni hep şaşırtıyor.

Bundan da önemlisi bana her an, her yerde “dindarlığını” göstermek isteyen, dindarlığını bir flama gibi yüzüme doğru sallayan insanların “inançlarının” gereğini gerçekten yapıp yapmadıkları.

Dindarlığını insanların gözüne bu kadar soktuğunda insanlar da “sen gerçekten dindar mısın” diye sorma hakkına sahip olur.

“Yoksa günahların en büyüğünü işleyip dini başka gerçekleri saklamak için mi kullanıyorsun?”

Bakın, dün dindarların on yıldır yönettiği bu ülkede genç insanlar, başbakanın önünde pankart açtıkları için “sekiz yıl” hapse mahkûm oldular.

Sadece pankart açmışlardı.

Bu ceza, vicdana, adalete, dürüstlüğe uygun mu?

Bir başkasına değil kendinize söyleyin, bu ceza sizin vicdanınızı hiç mi yaralamıyor?

Kürtajı yasaklamak isteyen, “doğmamış çocukların hayatlarını” önemseyen insanlar, “doğmuş” olanların hayatlarını bu kadar rahat mahvedebilir mi?

Samimiyete uygun mu bu davranış?

Çocuklarımıza dini gerçekten iyi öğretseydik, dindarlık gerçekten “Allah korkusuna” dayansaydı, dindarların yönettiği bir ülkede genç çocuklara bu ceza reva görüldüğünde bu ülkenin dindarları bunu sessizlikle mi karşılardı?

Diyelim ki benim bunu sormaya hakkım yok.

Ama sizin kendinize bunu sormaya hakkınız var.

AHMET ALTAN /  08.06.2012

Anasayfa

www.kosektas.net



Adnan Yalım’ın Ten ve Metal adlı çalışması, kadın ve erkek arasındaki karşıtlığı ve birbirini tamamlayan iki gücü sembolik bir dille anlatıyor. Kadının teni; doğurganlığı, yaşamı ve doğanın üretkenliğini temsil ederken motosikletin metali; erkeği, gücü ve sertliği simgeliyor.

Sanatseverler, Adnan Yalım'ın renk, ışık ve duygu arasındaki ince dengeyi ustalıkla kurduğu eserlerini Ankara'da ziyaret edebilirler.

Sergi: VEDA
Sanatçı: Adnan Yalım
Açılış Kokteyli: 31 Ekim Cumartesi, Saat 16.30
Sergi Tarihleri: 31 Ekim - 21 Kasım 2026
Mekân: Za Galeri Sanat Galerisi, İlkbahar Mahallesi 596. Sokak No: 32/B, Çankaya/Ankara

kosektas.net

KİTAP TANITIM KÖŞESİ


José Saramago’nun Körlük romanı, insanın yalnızca gözleriyle değil, vicdanıyla, ahlakıyla ve toplumsal sorumluluklarıyla da görebilmesi üzerine düşündüren çarpıcı bir eserdir. Yazar, aniden ortaya çıkan ve hızla yayılan gizemli bir körlük salgını üzerinden insan doğasının karanlık yönlerini, toplumsal düzenin kırılganlığını, iktidar ilişkilerini ve insanın hayatta kalma mücadelesini sorgular.

Roman, görme yetisini kaybeden insanların yaşadığı fiziksel çaresizliğin ötesinde, aslında toplumun uzun zamandır içinde bulunduğu ahlaki körlüğü gözler önüne serer. Dayanışmanın yerini bencilliğin, merhametin yerini çıkarcılığın, insan onurunun yerini ise güç mücadelesinin alabildiği bir dünyada, insan olmanın anlamı yeniden sorgulanır.

Körlük, bu yönüyle yalnızca bir salgın romanı değil; medeniyet, insanlık, vicdan ve toplumsal çöküş üzerine yazılmış güçlü bir felsefi sorgulamadır. Okuru, görmenin ne anlama geldiğini ve asıl körlüğün nerede başladığını düşünmeye davet eder. kosektas.net, Köşektaş Köyü Bilgisunum Sayfası 

KÖRLÜK l JOSE SARAMAGO

Kitap Tanıtım Köşesi l José Saramago l Körlük l 15 Kasım 2026

Adsız bir şehirde, trafik ışığında bekleyen bir adam aniden görme yetisini kaybeder. Ancak karşılaştığı şey karanlık değil, yoğun ve süt beyazı bir ışıktır. Başlangıçta tek bir kişiyi etkileyen bu durum kısa sürede salgına dönüşür. Hükümet, hastalığa yakalananları askerlerin gözetiminde, terk edilmiş bir akıl hastanesine kapatır. Zamanla hijyen ve yiyecek sıkıntısı baş gösterir; güç mücadeleleri yaşanır ve insanlar insani değerlerinden uzaklaşmaya başlar.

Yalnızca bir göz doktorunun eşi görme yetisini kaybetmez. Kocasını yalnız bırakmamak için kör taklidi yapar. Böylece yaşanan zulmün, çaresizliğin, bencilliğin ve insanlık dışı davranışların tek tanığı hâline gelir.

🔘 Romanın Temel Temaları

➡️ Medeniyetin çöküşü: Kurallar, kurumlar ve toplumsal güvenceler ortadan kalktığında geriye ne kalır?

➡️ İktidar ve tahakküm: En çaresiz koşullarda bile hiyerarşiler ortaya çıkar; bazı insanlar başkalarının çaresizliğini kendi çıkarları için kullanır.

➡️ İnsanlık ve ahlak: Toplumsal denetim ve düzen ortadan kalktığında geriye hangi değerler kalır?

Ahlak insanın özünde midir, yoksa toplumsal düzenin bir ürünü müdür?

➡️ Vicdanın körlüğü: Belki de asıl körlük, gözlerin görmemesi değil; başkalarının acısını fark etmemek, haksızlık karşısında susmak ve sorumluluktan kaçmaktır.

🔘 Romanın Felsefi Mesajı

Gözlerimiz görüyor diye gerçekten gören insanlar mıyız?

Fiziksel körlük, insanlığa ve topluma yöneltilmiş daha derin bir eleştirinin simgesine dönüşür.

Yoksulluğu, adaletsizliği, şiddeti, sömürüyü ve acıyı görürüz; ama çoğu zaman bakışlarımızı başka yöne çeviririz. Salgın, bencilliği, iktidar arzusunu, kayıtsızlığı ve kişisel çıkar uğruna başkalarını gözden çıkarma eğilimini açığa çıkarır.

Öte yandan roman, en ağır koşullarda bile dayanışmanın, merhametin ve karşılıklı sorumluluğun mümkün olduğunu gösterir.

🔘 Romanı Edebi Açıdan Özel Kılan Özellikler

Karakterlerin çoğunun özel bir adı yoktur; doktor, doktorun karısı, ilk kör adam gibi tanımlarla anılırlar.

Kentin ve zamanın özellikle belirsiz bırakılması, anlatılanları belirli bir ülke ya da dönemle sınırlamaz. Konuşmalar, geleneksel tırnak işaretleri kullanılmadan anlatının içine yerleştirilir.

Uzun, birbirine eklemlenen cümleler okurdan dikkat ve sabır ister.

Roman, gerçekçi bir salgın hikâyesinden çok, insan doğasını ve toplumu sınayan felsefi bir deney niteliği taşır.

🔘 Romanın Okura Yönelttiği Temel Sorular

Uygarlık dediğimiz yapının arkasında ne kadar insanlık vardır?

Ahlak ve vicdan, değişmez özellikler midir; yoksa koşullara göre mi şekillenir?

Aynı çaresizliği paylaşan insanlar arasında bile neden yeni iktidar ilişkileri doğar?

Başkalarının acısına kayıtsız kalmak da bir tür körlük müdür?

İnsanın insani değerlerini koruyabilmesi için düzenli bir topluma ihtiyacı var mıdır?

Gerçekten kör olan kimdir: Göremeyen mi, yoksa gördüğü hâlde bakmayı ve anlamayı reddeden mi?

Körlük, gizemli bir salgını konu alan sıradan bir romanın çok ötesinde; insan doğasını sert ve sarsıcı biçimde sorgulayan bir eserdir. Saramago, gündelik hayatın en temel koşullarından birini ortadan kaldırarak bir düşünce deneyi kurar: Uygarlığın sağladığı güvenceler çöktüğünde geriye ne kalır?

Yazarın eleştirisi yalnızca bireylere yönelmez. Kendilerini ahlaklı, medeni ve gelişmiş olarak gören toplumların kurumlarını, siyasal yapılarını ve değerlerini de sorgular.

Körlük insanlığı ortadan kaldırmamıştır. Belki de insanlığın ne kadarının zaten kaybolmuş olduğunu açığa çıkarmıştır.

🔘 Sonuç

Körlük; okuru huzursuz eden, sarsan ve düşünmeye zorlayan güçlü bir edebî eserdir. Edebiyatı insanı, toplumu, iktidarı, ahlakı ve kendi varoluşunu sorgulamanın bir yolu olarak görenler için özellikle etkileyicidir.

Romanın asıl gücü, okuru körlük salgınının nasıl başladığını merak etmeye değil, kendi hayatında neleri görmezden geldiğini sorgulamaya yöneltmesidir.

Kitabın PDF sürümüne buradan ulaşabilirsiniz.

Kaynakça:

Encyclopaedia Britannica – José Saramago. Yazarın yaşamı, edebî kariyeri, eserleri ve dünya edebiyatındaki yeri.

The Nobel Prize I – José Saramago: Biographical. Yazarın yaşamı, edebî gelişimi ve yazarlık kariyeri; 1998 Nobel Edebiyat Ödülü.

The Nobel Prize II – José Saramago: Nobel Lecture. Saramago’nun Nobel konuşması; körlük, akıl ve insan onuru üzerine düşünceleri.

José Saramago Foundation - Yazarın yaşamı ve eserleri hakkında vakıf kaynakları.


Köşektaş Köyü Bilgisunum Sayfası'nda yer alan metin, resim, fotograf gibi tüm içeriklerin hakları asıl sahiplerine aittir! Söz konusu bu içerikler, sahiplerinin rızası olmadan, matbu ya da dijital, başka ortamlarda kullanılamaz!

kosektas.net, 
Köşektaş Köyü Bilgisunum Sayfası


www.kosektas.net | www.kosektas.com | İletişim: kosektas@kosektas.com

 Son Güncelleme: 15 Kasım 2026
Yapay Zekâ Dengesi

Yapay Zekâ Dünyasında Fark Yaratmanın Yolu:
Daha Hızlı Düşünmek Değil, Daha İyi Düşünmek.
Sol Rashidi

Sol Rashidi'nin TEDx konuşmasının temel mesajı, yapay zekânın insanları işsiz bırakmasından çok, insan zihnini tembelleştirme riski taşıdığıdır.

Başlıca Ana Fikirler:

1. Asıl tehlike iş kaybı değil, düşünme kaybı 
Rashidi'ye göre insanlar hesap makinesine, GPS'e ve arama motorlarına nasıl bağımlı hale geldiyse, yapay zekâya da aynı şekilde bağımlı olma riski taşıyor. Bu durum zamanla sorgulama, analiz etme ve problem çözme becerilerini köreltebilir.

2. Yapay zekâ bir yardımcıdır, yerine geçecek bir akıl değil
Yapay zekânın amacı insan zekâsını değiştirmek değil, onu desteklemektir. Yapay zekâdan gelen her cevabı doğru kabul etmek yerine, onu değerlendirmek ve doğrulamak gerekir.

3. Eleştirel düşünme her zamankinden daha değerli 
Bilgiye ulaşmak artık çok kolay. Asıl değerli olan şey, bu bilginin doğru olup olmadığını analiz etmek, farklı bakış açıları geliştirmek ve bağımsız sonuçlara ulaşabilmektir.

4. Yaratıcılık kullanım eksikliğiyle zayıflar 
Eğer insanlar yazmayı, düşünmeyi, araştırmayı ve üretmeyi tamamen yapay zekâya bırakırsa, yaratıcılık kası kullanılmadığı için zamanla güçsüzleşir.

5. Gelecekte avantajlı olacak kişiler yapay zekâyı kullananlar değil, yapay zekâ ile düşünebilenlerdir 
Sol Rashidi, geleceğin rekabet avantajının teknolojiye erişim değil; merak, muhakeme, yaratıcılık ve doğru soru sorma becerisi olacağını vurguluyor.

Konuşmanın özünü özetleyen cümle:
"Yapay zekâ insanlığın yerini aldığında değil, insanlar düşünmeyi bıraktığında gerçek tehlike başlar."

Sol Rashidi'nin uyarısı aslında teknolojiye değil, teknolojiyi kullanırken kendi zihinsel yeteneklerimizi terk etme eğilimimize yöneliktir. Sol Rashidi, yapay zekânın bir koltuk değneği değil, bir araç olarak kullanılması gerektiğini savunuyor.

kosektas.net, Köşektaş Köyü Bilgisunum Sayfası