TAŞLAMA ÖZELLİĞİNDEKİ ŞİİRLER

Celalettin ÖLGÜN

Köyümüz halkı, ince eleştiri ve iğneleyici sözleri yerli yerinde kullanmada çok ustadır. Bu dalda en ünlü Topal Hüsne’nin (Çöl) çeşitli konularda söylediği taşlamalar, yakıştırmalar birer dörtlük te olsa aradan uzun yıllar geçmesine karşın canlılığını korumaktadır. Bundan başka taşlama özelliği taşımasa da pek çok insanımız o gün yaşadığı olayı duygulu bir biçimde söyleyerek bu güne değin ulaşmasını sağlamıştır.

TOPAL HÜSNE (ÇÖL), Velav’ın hanımı ve teyze kızıdır. Hüsne’nin bu güne ulaşan taşlamaları anlatım içeriği bakımından çok zengindir.

Kendisi için komşusu Döne’yi de katarak:

     Döne yüzünkuylu sürer zırığı
     Kıyıbirden getiremez boruğu
     İyi olsaydık kele Döne, alan olurdu
     Senininen benim gibi buruğu

     Zırık: Erkek eşek
     Boruk: Bir tür çalı, diken
     Buruk: Topal,
     Kıyıbir: Kayaltı ile Kızılağıl köyleri arasında bir yer
     Yüzükoyun: İniş aşağı

Döne’nin ekmek umması üzerine:

     Kele Döne bu kirmenin aslı ne
     Kürtoğlu derler de senin nesline
     Biliyom Döne ekmek istiyon
     Dezem oğlu gölge olmuyor üstüme

     Deze :Teyze

Kızı Topal Hacer’in buyur edildikleri Kayaltı Köyündeki düğüne gidişi ile ilgili:

     Davulun sesi de gelir yıraktan
     Astap geldi Avuç’unan Baraktan
     Daha ne duruyon Topal Hüsne
     Hacer kızın yatamıyo(r) meraktan

     Yırak: Irak, uzak
     Astap: Esvap, giysi
     Buyur etme: Davet etme, çağrılma

Kocası Velav’ın çobanlık yaptığı Cağşak köyünde bir kadına vurulması, ona  bahçenin tüm sebzelerini götürmesi üzerine:

     Velav’ın götünde bozuk bir Livar
     Çağşak’a yaradı bu sene ki hıyar
     Sana diyom sana Memmet Ağası
     Yaşı kırk oldu da çobanını ever

     Livar: Rovölver marka tabanca

Kocasına, iyi gün göstermediği için dertlenişi:

     Neynedim de tandırımı suladım
     Kötü kaderimi bu yıl sınadım
     İlahi Velav da gözün kör olsun
     Tavuk gibi tarlalarda tünedim.

Hasta olan koyunu için:

     Koyunumun anası var
     Yamızında alası var
     Kınamayın komşular
     Bu koyunun ölesi var

     Yamız: Sırt bölgesi

Komşusu Menevşe’den kocasını kıskanması üzerine:

     Tevir tevir şapkasının nakışı
     Öküzleri de çıkamıyo yokuşu
     İçin için korkuyom yarimden
     Öldürecek Menevşe’nin bakışı

     Tevir: Çeşitli
     Menevşe: Menekşe Ateş. Süleyman Ateş’in ebesi


Komşusu Duran’nın hasetliği ile igili

     Kapısını kaldırmadım aradan
     Havasını alamamış biti karadan
     Felek bizi komşu etme Duran’a
     Yıldan yıla kayıp olur sıladan

     Biti kara: Karacalı, ala
     Felek: Talih, kısmet

Topal Hüsne’ye ekin yolma ödüncü eden eltisi Selver’in hastalandım bahanesiyle tarlada akşama değin yatması üzerine:

     Doğrul Selver doğrul, ekin kurtuldu.
     Topal dizim çarık gibi sürtüldü
     Ekin kurtuldu, haberin olsun
     İçinde bir tutam teberiğin olsun

     Ekin kurtulması: İşin bitmesi
     Teberik: Numune, örnek
     Selver: Selver Çöl, Ayrancı’nın karısı. Ölümü: 1980.